Zoon Politikon

    Dziś rano słyszałem w PR3 piosenkę powstańczą wykonywaną w skocznych rytmach przez dzieci, śpiewające radośnie o stertach trupów. Wczoraj bodajże dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego mówił o powstaniu jako o największej bitwie IIWŚ (a taki Łuk Kurski czy Monte Cassino że o D-Day juz nie wspomnę to gdzie?). Wszystko to jest dla mnie raczej żenujące a nie przepełniające patriotyczną dumą.

    Polska nie ma szczęścia do świąt narodowych. Najbardziej celebrujemy 11 listopada w którym wszystko (zwłaszcza pogoda) sprzysięga się przeciw organizacji prawdziwie wesołych obchodów. 1 i 3 maja są nazbyt politycznie uwikłane, a dodatkowo długi weekend nie sprzyja pozostawaniu w miastach. Ciekawym i niedowartościowanym świętem jest 15 sierpnia, rocznica Bitwy Warszawskiej 1920, słynnego cudu nad Wisłą. Jest to święto Wojska Polskiego a więc teoretycznie warunki do porządnej parady wojskowej są jak najlepsze. A tym czasem obchody rzadko wykraczają poza smutny standard pierwszomajowej akademii.

    Hucznie obchodzimy za to politycznie lepiej widzianą rocznice wybuchu Powstania. Czy jest to powód do szczególnej wesołości? Na pewno Powstanie było przykładem szaleńczej odwagi skazanej na klęskę. Ale czy ta odwaga zasługuje na to by zadumę przekształcić w wesoły jarmark? Powiedzmy sobie bowiem otwarcie że w każdej poza moralną warstwie Powstanie było straszliwą klęską. Zginął w nim trzon Armii Krajowej, zabito ogrom ludności cywilnej a z Warszawy zrobiono kupę gruzu. Po odarciu Powstania z mitologii pozostaje tylko ta właśnie kupa gruzu.

    Najokrutniejszym z symboli jest tu pomnik Małego Powstańca. Dziecka wysłanego w imię narodowej dumy na rzeź. Przedmiotem sporu jest to czy dzieci brały rzeczywiście w walkach. Bezsporna jest jednak mizeria tak postrzeganej chwały.